بیرون زدگی دیسک از بیماری های جدی ستون فقرات است که می تواند با علائم آزاردهنده ای مانند کمردرد برای فرد همراه باشد و سبب اختلال در عملکرد فرد در انجام فعالیت هایش شود. استخوان ها (مهره ها) که ستون فقرات را در پشت تشکیل می دهند توسط دیسک ها محافظت می شوند. این دیسک ها مانند بالش‌های کوچک، گرد هستند، با یک لایه بیرونی سخت (حلقه‌ای) که هسته را احاطه کرده است. دیسک هایی که بین هر یک از مهره‌های ستون فقرات قرار دارند، به عنوان ضربه‌گیر برای استخوان‌های ستون فقرات عمل می‌کنند.
فتق دیسک ، قطعه ای از هسته دیسک است که از طریق پارگی یا پارگی حلق، از حلق به بیرون، به داخل کانال نخاعی رانده می شود. دیسک هایی که دچار فتق می شوند معمولا در مراحل اولیه انحطاط هستند. کانال نخاعی فضای محدودی دارد که برای عصب نخاعی و قطعه دیسک جابجا شده فتق ناکافی است. به دلیل این جابجایی، دیسک روی اعصاب نخاعی فشار می آورد و اغلب باعث ایجاد درد می شود که ممکن است شدید باشد.
بیرون زدگی دیسک می تواند در هر قسمتی از ستون فقرات ایجاد شود. فتق دیسک در قسمت تحتانی کمر (کمر) شایع تر است، اما در گردن (ستون فقرات گردنی) نیز رخ می دهد. ناحیه ای که در آن درد تجربه می شود به این بستگی دارد که کدام قسمت از ستون فقرات تحت تاثیر قرار گرفته است.
ارزیابی مراقبت های اولیه در این مدت ممکن است به در نظر گرفتن سایر درمان های غیر جراحی که در زیر ذکر شده است، مانند فیزیوتراپی منجر شود.
تصویربرداری رادیوگرافی، مانند MRI،، مگر اینکه علائم به مدت شش هفته وجود داشته باشد.
در صورت تداوم علائم بیش از چهار هفته، ارجاع به متخصص ستون فقرات، مانند جراح مغز و اعصاب نیز توصیه می شود. یک متخصص اغلب مایل است تصویربرداری پیشرفته مانند MRI قبل از قرار ملاقات انجام شود.
در صورت وجود علائم ضعف قابل توجه پا یا بازو، از دست دادن احساس در ناحیه تناسلی و رکتال، عدم کنترل ادرار یا مدفوع، سابقه سرطان متاستاتیک، عفونت قابل توجه اخیر یا تب و رادیکولوپاتی یا افتادن، ارزیابی و تصویربرداری فوری توصیه می شود.
دلایل و عوامل خطر
یک فشار یا آسیب بیش از حد ممکن است باعث فتق دیسک شود. با این حال، مواد دیسک به طور طبیعی با افزایش سن تخریب می‌شوند و رباط‌هایی که آن را در جای خود نگه می‌دارند شروع به ضعیف شدن می‌کنند. با پیشرفت این انحطاط، یک فشار نسبتاً جزئی یا حرکت پیچشی می تواند باعث پارگی دیسک شود.
برخی افراد ممکن است در برابر مشکلات دیسک آسیب پذیرتر باشند و در نتیجه ممکن است در چندین نقطه در امتداد ستون فقرات دچار فتق دیسک شوند. تحقیقات نشان داده است که استعداد فتق دیسک ممکن است در خانواده هایی با چندین عضو مبتلا وجود داشته باشد.
علائم بیرون زدگی دیسک
بسته به موقعیت فتق دیسک و اندازه فتق، علائم بسیار متفاوت است. اگر فتق دیسک به عصب فشار نیاورد، ممکن است بیمار دچار کمردرد شود یا اصلاً درد نداشته باشد. اگر به عصب فشار می آورد، ممکن است درد، بی حسی یا ضعف در ناحیه ای از بدن که عصب به آن حرکت می کند، وجود داشته باشد. به طور معمول، قبل از فتق دیسک، یک دوره کمردرد یا سابقه طولانی دوره های متناوب کمردرد رخ می دهد.
ستون فقرات کمری (پایین کمر): سیاتیک یا رادیکولوپاتی اغلب از فتق دیسک در قسمت پایین کمر ایجاد می شود. فشار روی یک یا چند عصب که به عصب سیاتیک کمک می کنند می تواند باعث درد، سوزش، گزگز و بی حسی شود که از باسن به ساق پا و گاهی اوقات به پا تابش می کند. معمولاً یک طرف (چپ یا راست) تحت تأثیر قرار می گیرد. این درد اغلب به صورت تیز و شبیه شوک الکتریکی توصیف می شود. ممکن است با ایستادن، راه رفتن یا نشستن شدیدتر شود. صاف کردن پا در سمت آسیب دیده اغلب می تواند درد را بدتر کند. همراه با پا درد، فرد ممکن است کمردرد را تجربه کند. با این حال، برای سیاتیک حاد، درد در ساق پا اغلب بدتر از درد در ناحیه کمر است.
ستون فقرات گردنی (گردن): رادیکولوپاتی گردنی علائم فشردگی عصب در گردن است که ممکن است شامل درد مبهم یا تیز در گردن یا بین تیغه های شانه باشد، دردی که از بازو به سمت دست یا انگشتان یا بی حسی یا گزگز در آن تابش می کند. شانه یا بازو درد ممکن است با موقعیت ها یا حرکات خاصی از گردن افزایش یابد.
فیزیوتراپی در درمان بیرون زدگی دیسک
بیرون‌زدگی دیسک یکی از شایع‌ترین علت‌های درد کمر و گردن است؛ مشکلی که می‌تواند باعث درد موضعی، انتشار درد به پا یا دست، بی‌حسی، گزگز و حتی محدودیت در حرکت شود. بسیاری از بیماران وقتی نام دیسک را می‌شنوند، بلافاصله نگران جراحی می‌شوند، در حالی که در بخش زیادی از موارد، فیزیوتراپی یکی از موثرترین روش‌های درمان غیرجراحی برای کنترل علائم و بهبود عملکرد بیمار است.
فیزیوتراپی در درمان بیرون‌زدگی دیسک فقط به معنای کاهش موقت درد نیست. هدف اصلی این است که فشار وارد بر دیسک و ریشه‌های عصبی کمتر شود، التهاب کنترل شود، عضلات حمایت‌کننده ستون فقرات تقویت شوند و بیمار یاد بگیرد چگونه درست بنشیند، بلند شود، راه برود و فعالیت‌های روزانه را بدون تشدید درد انجام دهد.
در روند درمان، بسته به شدت علائم و محل درگیری، ممکن است از روش‌هایی مثل درمان دستی، تمرین‌درمانی، کشش‌های تخصصی، تقویت عضلات مرکزی، اصلاح الگوی حرکتی، الکتروتراپی، لیزر درمانی و آموزش وضعیت بدنی صحیح استفاده شود. این درمان‌ها به کاهش درد، بهتر شدن دامنه حرکتی و جلوگیری از عود مجدد مشکل کمک می‌کنند.
نکته مهم این است که هر بیرون‌زدگی دیسکی نیاز به یک برنامه درمانی شخصی‌سازی‌شده دارد. بعضی بیماران بیشتر به تمرینات کنترلی و تثبیتی پاسخ می‌دهند، بعضی به کاهش فشار عصبی و بعضی به اصلاح سبک زندگی و وضعیت نشستن و خوابیدن. به همین دلیل، ارزیابی دقیق توسط فیزیوتراپیست اهمیت زیادی دارد.
در مجموع، فیزیوتراپی می‌تواند در بسیاری از بیماران مبتلا به بیرون‌زدگی دیسک، درد را کاهش دهد، عملکرد را بهبود ببخشد و احتمال نیاز به درمان‌های تهاجمی‌تر را کمتر کند؛ به‌ویژه زمانی که درمان به‌موقع، اصولی و همراه با همکاری خود بیمار انجام شود.
مزایای فیزیوتراپی در بیرون زدگی دیسک
کاهش نیاز به جراحی: در بسیاری از موارد، فیزیوتراپی می‌تواند به عنوان جایگزینی برای جراحی عمل کند.
کاهش درد و بهبود عملکرد: فیزیوتراپی می‌تواند به طور قابل توجهی درد را کاهش دهد و عملکرد روزانه شما را بهبود بخشد.
افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری: تمرینات فیزیوتراپی باعث تقویت عضلات و افزایش انعطاف‌پذیری می‌شود که به پیشگیری از عود مجدد مشکل کمک می‌کند.
روش درمانی ایمن و غیرتهاجمی: فیزیوتراپی یک روش درمانی ایمن و بدون عوارض جانبی است.
متخصصان ما در کلینیک فیزیوتراپی پارسیان مشهد خدمات تخصصی فیزیوتراپی بیرون زدگی دیسک را ارائه می دهند. میتوانید با متخصصان تماس بگیرید و از همین امروز فرایند درمان خود را آغاز کنید.
