فیزیوتراپی پس از جراحی زانو به کاهش درد، افزایش دامنه حرکت و بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره کمک میکند. جراحی زانو، مانند تعویض مفصل زانو (Total Knee Replacement)، ترمیم رباط صلیبی (ACL) یا جراحیهای اصلاحی غضروف، میتواند تحرک و فعالیتهای روزمره شما را محدود کند.
متخصصان ما در کلینیک فیزیوتراپی پارسیان در مشهد خدمات تخصصی فیزیوتراپی پس از جراحی زانو را ارائه می دهند.
پس از جراحی، فیزیوتراپی زانو نقش بسیار مهمی در:
- کاهش درد و تورم
- بازگرداندن دامنه حرکت مفصل
- تقویت عضلات اطراف زانو
- بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره و ورزش
دارد. بدون فیزیوتراپی مناسب، زانو ممکن است دچار خشکی، ضعف عضلانی و محدودیت حرکت طولانیمدت شود.
اهمیت فیزیوتراپی پس از جراحی زانو
بعد از جراحی، بدن در معرض چند مشکل قرار میگیرد:
- درد و تورم: التهاب طبیعی پس از عمل
- ضعف عضلانی: بهخصوص عضلات چهارسر ران و پشت ران
- کاهش دامنه حرکت زانو: ممکن است خم و راست کردن زانو سخت شود
- مشکل در فعالیتهای روزمره: مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله، نشستن و برخاستن
فیزیوتراپی باعث میشود تا فرایند بهبود سریعتر و ایمنتر انجام شود و خطر عوارض ثانویه کاهش یابد.
انواع جراحیهای زانو که نیاز به فیزیوتراپی دارند
تعویض مفصل زانو (Total Knee Replacement)
برای درمان آرتروز شدید یا آسیب مفصلی مزمن انجام میشود
هدف فیزیوتراپی: بازگرداندن دامنه حرکت، کاهش درد و تقویت عضلات ران
ترمیم رباط صلیبی (ACL)
در آسیبهای ورزشی شایع است
هدف فیزیوتراپی: حفظ ثبات زانو، تقویت عضلات چهارسر ران و بازگشت به ورزش
جراحیهای غضروف و منیسک
شامل ترمیم یا برداشتن بخش آسیبدیده
هدف فیزیوتراپی: کاهش درد، جلوگیری از خشکی و بازگشت حرکت طبیعی
جراحیهای اصلاحی و ارتوپدی دیگر
اصلاح انحراف زانو یا آرتروسکوپی برای ترمیم تاندونها
هدف: بازگرداندن عملکرد زانو و کاهش درد
مراحل فیزیوتراپی پس از جراحی زانو
فاز اولیه (روزهای اول تا هفته اول)
هدف: کاهش تورم و درد، شروع حرکت سبک
روشها:
- بالا بردن پا برای کاهش تورم
- تمرینات کششی سبک برای زانو
- تمرینات تنفسی و حفظ گردش خون
نکته: مراقبت از زخم جراحی و جلوگیری از فشار بیش از حد ضروری است
فاز میانی (هفته ۲ تا ۶)
هدف: افزایش دامنه حرکت و شروع تقویت عضلات
روشها:
- تمرینات خم و راست کردن زانو
- تمرینات سبک تقویت عضلات چهارسر ران و پشت ران
- استفاده از وسایل کمکی مثل کشها و توپ نرم
تمرینات باید کنترل شده و زیر نظر فیزیوتراپیست باشند
فاز پیشرفته (هفته ۶ تا ۱۲)
هدف: بازگشت کامل به فعالیتهای روزمره و تقویت کامل عضلات
روشها:
- تمرینات مقاومتی با وزنه یا دستگاه
- تمرینات تعادلی و proprioception برای جلوگیری از افتادن
- تمرینات کارکردی برای بالا رفتن از پله و نشستن/برخاستن
فاز نگهداری و ورزش
بعد از بازگشت به فعالیتهای روزمره، تمرینات تقویتی و کششی منظم برای جلوگیری از عود آسیب ضروری است
تمرینات رایج فیزیوتراپی پس از جراحی زانو
تمرینات کششی
خم و راست کردن زانو در حالت خوابیده
کشش عضلات پشت ران و ساق
کشش عضلات چهارسر ران
تمرینات تقویتی
بالا بردن پا در حالت خوابیده (Straight Leg Raise)
تمرینات با کشهای مقاومتی
اسکات سبک و نیمه اسکات
تمرینات تعادلی
ایستادن روی یک پا یا سطح نرم
استفاده از توپ تعادلی
تمرینات برای بازگشت به ورزش یا فعالیت روزمره
تکنیکهای کمکی
ماساژ و رولینگ برای کاهش تورم و خشکی
تحریک الکتریکی عضلات (EMS) برای تقویت سریعتر
لیزر درمانی یا شاک ویو در برخی بیماران برای کاهش درد
مزایای فیزیوتراپی
- کاهش سریع درد و تورم
- جلوگیری از خشکی مفصل و افزایش دامنه حرکت
- تقویت عضلات اطراف زانو
- بهبود تعادل و کاهش خطر افتادن
- بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره و ورزشی
نکات ایمنی و توصیههای مهم
هر تمرین باید تحت نظر فیزیوتراپیست انجام شود
در صورت درد شدید یا تورم غیرعادی، فورا با پزشک مشورت کنید
رعایت توصیههای بعد از جراحی مانند استراحت، تغذیه سالم و پوشیدن بریسها
صبر و استمرار کلید موفقیت در توانبخشی است
